Hoe en waar te beginnen?


Je interesse in je afkomst is gewekt, je hebt een la met trouwkaarten, rouwkaarten, oude foto’s die je in de loop der jaren hebt verzameld, je kijkt op internet en ziet personen met dezelfde naam en denkt  ‘zou dat familie zijn’. Je stelt jezelf de vraag hoe deze puzzel in elkaar zit. Je wilt  gericht op zoek naar je voorouders en hun nabestaanden, maar vraagt je af hoe te beginnen.

Stap 1

De eerste stap zal zijn het kiezen van een stamboomprogramma waarin je al je informatie digitaal kunt vastleggen. Zie hiervoor de pagina stamboomprogramma’s.   

Daarnaast is het verstandig om alle verzamelde informatie op een georganiseerde wijze vast te leggen, zodanig dat je deze gemakkelijk kunt terug vinden. En eventueel kunt koppelen aan het stamboomprogramma. Vandaag de dag is computergeheugen heel goedkoop en zal het koppelen van multimedia bestanden aan een computerprogramma niet veel invloed meer hebben op de snelheid van het programma.

Het zal regelmatig voorkomen dat verzamelde informatie over een bepaalde persoon niet gelijk is aan de informatie die u via een andere bron al had vergaard. Een gouden regel bij genealogisch onderzoek is om altijd alle informatie te controleren. Neem nooit iets klakkeloos over zonder nader eigen onderzoek. Het terug kunnen zoeken is daarom heel belangrijk.

Het vastleggen van de onderzoeksbron kan ook vaak binnen het genealogisch programma. Daarnaast bieden de meeste programma”s mogelijkheden om bijvoorbeeld foto’s van gedenkstenen, scan’s van geboorteakten, rouwadvertenties, e.d. te koppelen.  Ons advies is om deze gegevens ook op een georganiseerde wijze per persoon in een map (directory) op te slaan. Bijvoorbeeld per achternaam, onderverdeeld in subgroepen per geboortedatum. Bijvoorbeeld geboren 1900-1949 en geboren 1950-1999, geboren 2000-2049, etc.

Het klinkt in eerste instantie wellicht dubbelop, maar u zult hier in de loop der tijd geen spijt van krijgen.

Daarnaast is het wijselijk om ook een goede back-up  van uw gegevens te maken, buiten uw eigen woning. Daartoe bestaan voldoende mogelijkheden, zowel gratis als betaald. Het Feyne Kwartier heeft hiervoor bijvoorbeeld opslagruimte in-the-cloud bij Strato (Hidrive). Andere mogelijkheden zijn bijvoorbeeld Dropbox, iCloud, One Drive, Google Drive, KPN Backup of een NAS buiten de deur.

Stap 2

Je begint met het invoeren van jezelf in het stamboomprogramma en koppelt je ouders, broers en zussen aan jezelf.

In Aldfear kun je bijvoorbeeld een ouder toevoegen door op het kopje “ouder” te gaan staan en rechts te klikken.  Je krijgt daarmee de keuze om een ouder, vader of moeder te koppelen.

Het opbouwen van een stamboom is dus in letterlijke zin het koppelen van personen die verwant zijn aan elkaar.

Voor een genealoog of stamboomonderzoeker zijn in de eerste plaats de volgende gegevens belangrijk:

  • naam, inclusief geboortenamen en roepnaam;
  • geboortedatum
  • doopdatum
  • datum huwelijk
  • datum overlijden.

In het vakjargon worden dit de primaire gegevens genoemd. De drie markeerpunten in het leven van de mens zijn, vanuit genealogisch onderzoek gezien, de geboorte, het huwelijk en het overlijden.

Stap 3

Alhoewel het eenvoudig klinkt om je naaste familie in in het stamboomprogramma in te voeren, valt het vaak tegen om de juiste data en geboortenamen te achterhalen.

Een eenvoudige manier om gegevens tot ca. 1870 te achterhalen is door het bestellen van een uittreksel van persoonskaarten bij het Centraal Bureau voor Genealogie in Den Haag (CBG). Daar worden alle persoonskaarten bewaard van de inwoners van Nederland die na 1938 zijn overleden (1939-1994).

Een persoonskaart vermeldt naast de naam van de persoon zelf ook onder meer gegevens van de ouders, partner, kinderen huwelijksdatum, beroep, woonadressen en soms ook gegevens van de kinderen en hun partners. Een bron van informatie derhalve.

In 1994 werd bij de gemeenten de persoonskaart vervangen door een geautomatiseerde Gemeentelijke Basisadministratie persoonsgegevens (GBA). Het Centraal Bureau voor Genealogie (CBG) ontvangt sindsdien de gegevens over de overledenen in digitale vorm. In het tweede jaar na het overlijden komt het openbare deel van deze gegevens beschikbaar voor de genealogische onderzoeker. Ook dit uittreksel uit de zgn. persoonslijst kunt u bestellen bij het Centraal Bureau voor Genealogie (CBG) (1 oktober1994-heden).

Alle informatie op deze persoonskaarten kunt u in het stamboomprogramma invoeren.

Naast de genoemde primaire informatie verkrijgt u middels de persoonskaart ook secundaire informatie, namelijk over de beroepen en woonadressen. Secundaire informatie helpt u om een beeld te vormen van het leven van uw familie.

Stap 4

Een manier om gegevens te verzamelen over familieleden en naamgenoten is middels de gedenkstenen op de begraafplaatsen, waarvan u weet dat er familieleden of mogelijke familieleden zijn begraven. U kunt dit doen door zelf met een fototoestel de begraafplaatsen te bezoeken, maar veel informatie is ook online te vinden. Voor donateurs van Het Feyne Kwartier zijn er van diverse begraafplaatsen op Goeree-Overflakkee foto’s opgenomen op onze externe opslag.   Daarnaast kunt u informatie vinden op onder meer Online-begraafplaatsen.nl  en Graftombe.nl

De foto’s van de gedenkstenen slaat u geordend op, gerangschikt per persoon op uw computer. Daarnaast kunt u de foto koppelen aan de persoon in uw stamboomprogramma.

Zeker in het begin zult u de persoon niet direct kunnen koppelen aan uw stamboom. Een snelle, maar niet gratis, manier om dit wel te kunnen is het bestellen van de hiervoor genoemde persoonskaarten of persoonslijsten bij het Centraal Bureau voor Genealogie (CBG).

Stap 5

Moest je vroeger tijd uittrekken om de diverse archieven te bezoeken, tegenwoordig kun je ook de volgende stap vaak vanachter je computer zetten. Veel informatie is online te vinden.

Voor donateurs van Het Feyne Kwartier is veel informatie over Flakkeese families beschikbaar op deze website, onze externe opslag en in onze kasten op het streekarchief in Middelharnis. Maar ook kunt u in deze fase van uw onderzoek terecht op onder meer de site Wiewaswie.nl

WieWasWie bevat miljoenen historische documenten over personen in het verleden, zoals geboorteaktes, bevolkingsregisters en doop-, trouw en begraafboeken en veel meer.

De belangrijkste gegevens uit de originele bronnen staan op WieWasWie, vaak is er ook een scan van de gehele bron te bekijken!

Voor informatie over doop-, trouw- en begraafboeken van Zuid-Holland voor 1811 kun je ook terecht bij de website van het Nationaal Archief (1695-1811).

Stap 6

U heeft al redelijk wat gegevens verzameld en personen aan ‘elkaar gekoppeld’, en realiseert zich dat er meerdere opties zijn voor uw stamboomonderzoek. In eerste instantie richt het onderzoek zich voornamelijk op de voorouder in de rechte mannelijke lijn (de stamvader). Gaandeweg uw onderzoek heeft u ook andere familienamen onderzocht en toegevoegd aan uw stamboomprogramma. Tijd om u af te vragen waar u zich op gaat richten en welke onderzoeksmodellen er zijn. Kijk daarvoor op het eerste gedeelte van deze pagina.

Stap 7

Indien u een ‘redelijke hoeveelheid’ voorouders en andere verwanten heeft weten te koppelen in uw stamboomprogramma, komt vaak het besef dat u veel voorouders deelt met mede-genealogen. In de huidige tijd van internet kunt u een gedeelte van deze informatie online vinden, maar misschien is het een goed moment om lid te worden van Het Feyne Kwartier.

Stap 8

Een stamboom met alleen namen en data schept op enig moment niet meer voldoende bevrediging. U wilt deze “verlevendigen” door achtergrond informatie te verzamelen over de personen in uw stamboomprogramma. Uit de akten heeft u bijvoorbeeld gevonden dat het beroep van een bepaalde persoon bouwman (boer) was.  Het is dan een aanwinst voor uw stamboom op uit te vinden op welke boerderij en om oude akten te vinden die een beeld schetsen van het leven van deze personen. Oude akten vind u bijvoorbeeld in notariële archieven.

Notariële archieven bevatten allerlei soorten door de notaris opgemaakte, aktes. Zij gaan bijvoorbeeld over verdeling van bezittingen en nalatenschappen (huwelijkse voorwaarden, testamenten, boedelscheidingen), onroerend goed (koop, verkoop en hypotheekstelling) of leningen (schuldbekentenissen). In het geval van meerdere erfgenamen is meestal een boedelbeschrijving door de notaris opgesteld. Bij minderjarige of onder curatele staande erfgenamen was dat vroeger verplicht.

Notariële akten geven je veel extra informatie, niet alleen over de bezittingen, maar ook in de verhoudingen tussen de diverse personen binnen de familie. Waarom erfde de ene zoon het huis en is de andere zoon niet in het testament opgenomen? Bovendien vind je in notariële aktes persoonlijke gegevens zoals namen, beroepen en leeftijden.

Notariële archieven van ouder dan 75 jaar kun je raadplegen in provinciale of gemeentelijke archieven. Notariële archieven van jonger dan 75 jaar worden bewaard bij rechtbanken of bij de notarissen zelf en zijn nog niet openbaar. Op WieWasWie zijn nog geen notariële archieven opgenomen. Gelukkig zijn er steeds meer gemeentelijke archieven die ook deze akten digitaal ontsluiten. Tot op heden zijn dat met name de archieven van de grotere steden als Rotterdam.

De toegangen op stukken van enkele notarissen van het eiland vind u op onze pagina toegangen andere bronnen.

Ook op de website van het Streekarchief vind u enkele inventarissen van notariële archieven. De akten zelf zijn nog niet digitaal beschikbaar.

Stap 9

Bij uw zoektocht naar familieleden komt u op enig moment familiewapens tegen en vraagt zich af of ook uw familie ooit een wapen heeft gevoerd. U komt dan in de wereld van de Heraldiek. Om u enigszins op weg te helpen bij uw zoektocht naar familiewapens hebben wij een toelichting en diverse links opgenomen op de pagina terminologie en achtergrond informatie. Hier vind u onder meer de link naar de bekende publicaties van Johannes Baptista Rietstap en de Heraldische databank van het CBG.

Stap 10

Ook in de rechterlijke archieven kunt u op zoek naar vastleggingen over uw voorouders.

Middelharnis was in het verleden een zogenaamde Hoge Heerlijkheid. Een hoge heerlijkheid was vanaf de Middeleeuwen tot laat in de achttiende eeuw een zelfstandig gebied met eigen wetten en rechtspraak. Het streekarchief beschikt over een schat aan informatie over deze vroegere rechtspraak. Het oudste register inzake criminele zaken, de zogenaamde criminele rol, vangt aan in 1621.

Stap 11

Een volgende stap in uw genealogisch onderzoek kan zijn het raadplegen van de weeskamerboeken.

 

Stap 12

Register van de gaarder

 

 

 


De komende tijd zullen wij deze pagina verder voor u aanvullen.